Solderen, geen koud kunstje.

Soms, bijvoorbeeld bij het aanleggen van elektra in het poppenhuis, krijg je d.m.v. solderen de beste verbinding.  Hieronder volgt een korte uitleg over solderen.  Zelf ben ik er nog niet zo'n ster in, maar goed solderen is een kwestie van veel oefenen.

'De goede soldeerlas is zó sterk dat je er met je hele familie aan kunt gaan hangen'.  (uitspraak van mijn vader)

 

Benodigdheden:

  • soldeerbout
  • harskern soldeertin
  • nat of droog sponsje
  • hittebestendige ondergrond
  • 3e handje, hulpmiddelen om werk stabiel te houden
  • een te solderen object

 

Tips en wetenswaardigheden voordat je begint:

  • Er zijn soldeerbouten in allerlei soorten en maten verkrijgbaar.  Voor het meeste werk is een eenvoudige bout van 25 Watt voldoende.
  • Sinds 1 juli 2006 is er een nieuwe Europese regelgeving van kracht waarbij loodhoudende soldeerlegeringen voor de meeste toepassingen niet meer zijn toegestaan.   Voor het nieuwe loodvrije soldeer is een iets hogere temperatuur van de bout nodig van ± 350 tot 380° C.
  • Er zijn verschillende modellen punten te koop voor de soldeerbout.  De beitelvorm (lijkt op een schroevendraaier)  is voor universeel gebruik.  Hoe fijner het werk, des te fijner de punt moet zijn.
  • Aluminium, chroom vele andere materialen kan je niet met tin solderen.  Wel geschikt zijn o.a. koper, messing, blik, brons en ijzer.
  • Vloeimiddel helpt bij het uitvloeien van de soldeertin.  Afhankelijk van wat je gaat maken kan je b.v. S39 (is giftig en kan corrosie veroorzaken!) of een soldeerpasta als Purine gebruiken.  Ook de harskern die in veel soldeertin zit is een vloeimiddel, extra vloeimiddel is dan niet nodig.
  • Harskern soldeertin is in verschillende diktes te koop.  De dikte van het te gebruiken soldeer is afhankelijk van je project.  Voor het solderen van de elektra van het poppenhuis is 0,7 tot 1 mm voldoende.
  • Gebruik altijd zo min mogelijk soldeertin.  Het achteraf verwijderen van soldeertin is lastig.
  • Hoe groter het te solderen oppervlak is, des te sterker is de verbinding.
     
  • Lees alles eerst eens goed door en probeer dan eens verschillende dingen aan elkaar te solderen voordat je aan het echte werk begint. 

  1. Zorg dat het te solderen oppervlak vrij van oxidatie en vuil is.  (Eventueel even schuren zodat je blank materiaal hebt)
  2. Begin met een 'vertinde' en schone soldeerboutpunt.   'Vertinnen' van de soldeerbout:  veeg als de bout aan het opwarmen is de punt even af op een vochtig of droog sponsje.  Vervolgens een klein beetje harskern soldeertin tegen de punt houden, net genoeg zodat de gehele punt egaal bedekt is met een glimmend laagje soldeertin.  Voor een goede warmtegeleiding is het belangrijk dat de bout zo schoon blijft.
  3. De beide te solderen delen moeten eerst 'vertind' worden.  'Vertinnen':  Maak z.g.n.  'thermisch contact' met het materiaal. 
    Thermisch contact, wat is dat?   Zet je bout op het te solderen oppervlak en breng je een klein beetje soldeertin aan.  De vloeibare laag tin zorgt voor het thermische contact tussen de bout en het te solderen voorwerp, zodat de bout het te solderen oppervlak optimaal kan verwarmen.  Alleen met een kale, hete soldeerbout werkt het niet. 
    Zodra het te solderen materiaal warm genoeg is een verse hoeveelheid tin aanbrengen.  Je ziet de tin uitvloeien en rook stijgt op.  De rook komt van het vloeimiddel dat aan het verdampen is.  Vóórdat de rook verdwenen is (dan werkt het vloeimiddel niet meer)  de bout weghalen.  Nu is het oppervlak vertind.
  4. Als beide delen vertind zijn, kan je de delen aan elkaar solderen.
    Solderen: - zorg voor een stabiele opstelling van beide delen, zodanig dat beide delen elkaar goed raken. 
                     - zorg voor een thermisch contact met beide delen, want een goede soldeerlas ontstaat alleen wanneer beide delen
                       dezelfde (vloei)temperatuur voor het soldeertin bereiken.  (Dus eerst weer een druppeltje tin om het thermisch contact te 
                       laten ontstaan, dit is nog niet het eigenlijke solderen).
                     - als beide delen de juiste temperatuur bereikt hebben en je de soldeertin tegen het materiaal aanhoudt, zal de tin 
                       smelten en wegvloeien.   De bout weghalen vóórdat de rook verdwenen is.
                     - als bij het verwijderen van de soldeerbout een puntje getrokken wordt, ben je te laat geweest met het weghalen van de
                       bout, dan is het vloeimiddel al verdwenen.
  5. Tijdens het afkoelen van het project (niet blazen!) mogen beide delen ten opzichte van elkaar niet bewegen, want dan ontstaat er een z.g.n. 'koude las', d.w.z. dat er haarscheurtjes in de gestolde tin zitten.  Dit maakt de las minder betrouwbaar.  Als het tin een beetje dof wordt is het hard.
    Een goede las zou er uit moeten zien als op de tekening links:

         


    6.   Je kunt eventueel corrigeren door het opnieuw te verwarmen en wat tin met vloeimiddel (harskerntin) erbij te doen.

 

                                                      

                                       
                                 
 In het kort:

                    -  de te solderen oppervlaktes schoonmaken 
                    
-  bout vertinnen
                    -  oppervlak met bout en klein beetje tin verwarmen
                    -  verwarmd oppervlak vertinnen (ook het andere deel vertinnen)
                    -  beide delen tegelijk verwarmen (heel klein beetje tin toevoegen)
                    -  beide delen met tin aan elkaar solderen

 

                                           
                   

 

 

                                                                      Succes!     Voor vragen of opmerkingen mag je me altijd mailen.

 

>Deze workshop printen?  Door het gebruik van tabellen op deze pagina valt een groot gedeelte van de tekst weg als u gaat printen.  Als u met uw 'Ctrl c' en 'Ctrl v'  toetsen de tekst kopieert en plakt in een Word document lukt het wel!

Home 

◘ Menu 

◘ Poppenhuis 1

◘ Poppenhuis 2  ◘ Kijkkastjes 

◘ Workshops 

 

◘ Links 

◘ English Pages  ◘ Contact

◘ Weblog 

◘ Gastenboek